Państwowa Agencja Atomistyki - paa.sam3.pl

1
2
3
4
5
logo.png cb593dcaa675af0618d4adcb40082d6d
orzel.png 86452281b7d7b4e7ebce2928ce501f64
pl
en
top news port mstr
 
Obiekty jądrowe i składowiska odpadów promieniotwórczych
15-04-2015

Obiektami jądrowymi w Polsce, w myśl ustawy Prawo atomowe, są: reaktor MARIA,  reaktor EWA (pierwszy reaktor jądrowy w Polsce, eksploatowany w latach 1958- 1995, a obecnie będący w stadium likwidacji) i przechowalniki wypalonego paliwa (obiekty 19 i 19A oraz basen technologiczny reaktora MARIA).

Obiekty te zlokalizowane są w Świerku w dwóch odrębnych jednostkach organizacyjnych: reaktor MARIA - w Narodowym Centrum Badań Jądrowych, a likwidowany reaktor EWA oraz obiekty 19 i 19A - w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych (ZUOP), któremu również podlega Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) w Różanie. Dyrektorzy tych jednostek, zgodnie z ustawą - Prawo atomowe, odpowiadają za bezpieczeństwo eksploatacji i ochronę fizyczną tych obiektów.

Państwowa Agencja Atomistyki publikuje roczne oceny bezpieczeństwa obiektów jądrowych i składowisk odpadów promieniotwórczych

 

Reaktor Maria

Reaktor badawczy MARIA, obecnie jedyny czynny reaktor jądrowy w Polsce, to wysokostrumieniowy reaktor badawczy typu basenowego, o projektowej nominalnej mocy termicznej 30 MW i gęstości strumienia neutronów termicznych w rdzeniu wynoszącej 10 14 n/cm 2.s.

Reaktor MARIA eksploatowany był od grudnia 1974 roku w Instytucie Badań Jądrowych, a następnie od 1983 roku w Instytucie Energii Atomowej w Świerku, z przerwą na modernizację w latach 1985-93. Obcenie Reaktor eksploatowany jest przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych.Wnętrze hali reaktora MARIA
Wnętrze hali reaktora MARIA> W latach 1999-2002 przechodził proces konwersji z paliwa o wzbogaceniu 80% na paliwo o wzbogaceniu 36%. Paliwo reaktora umieszczone jest w oddzielnych kanałach rozmieszczonych w matrycy berylowej i chłodzonych wodą. Reaktor MARIA wykorzystywany jest do napromieniowywania materiałów tarczowych służących do produkcji preparatów promieniotwórczych, do badań fizycznych z użyciem kanałów poziomych (głównie w zakresie fizyki materii skondensowanej), do naświetlania kryształów i domieszkowania krzemu, do badań stosowanych, np. z wykorzystaniem neutronowej analizy aktywacyjnej, a także w celach szkoleniowych. Przekrój reaktora MARIA
Przekrój reaktora MARIA i basenu technologicznego

Reaktor EWA

Poza reaktorem MARIA, w Instytucie Badań Jądrowych (później - Instytucie Energii Atomowej, obecnie - Narodowym Centrum Badań Jądrowych) eksploatowany był latach 1958-95 reaktor badawczy EWA.

 Jego moc termiczna wynosiła początkowo 2 MW, a później została zwiększona do 10 MW. Rozpoczęty w 1997 roku proces likwidacji ("decommissioning") tego reaktora w 2002 roku osiągnął stan określany w odpowiednich przepisach jako zakończenie fazy drugiej, to znaczy: dokonano usunięcia z reaktora paliwa jądrowego oraz wszystkich substancji promieniotwórczych, których poziom aktywności może mieć znaczenie z punktu widzenia ochrony radiologicznej. Dalsze prace wstrzymano, nie przewidując obecnie likwidacji do stanu "zielonej trawy" (faza trzecia), gdyż planuje się zainstalowanie w korpusie osłony biologicznej reaktora suchego przechowalnika wypalonego paliwa z reaktorów EWA i MARIA. Hala reaktora EWA
Hala reaktora EWA

Przechowalniki wypalonego paliwa

Zgodnie z ustawą Prawo atomowe, obiektami jądrowymi w Polsce są, poza reaktorami badawczymi MARIA i EWA, również przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego.

"Mokre" (z wodą) przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego (obiekty 19 i 19A) od stycznia 2002 roku eksploatowane są przez Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych (ZUOP) zlokalizowany w Świerku.

Przechowalnik 19 służy do przechowywania wypalonego paliwa typu EK-10 z pierwszego okresu eksploatacji (lata 1958-67) reaktora EWA. Obiekt ten jest wykorzystywany również jako miejsce przechowywania niektórych stałych odpadów pochodzących z likwidacji reaktora EWA i z eksploatacji reaktora MARIA oraz zużytych źródeł promieniowania gamma o dużej aktywności. Podstawowym elementem przechowalnika jest korpus betonowy, w którym usytuowane są w siatce kwadratowej cztery cylindryczne komory. Komory wyłożone są wykładziną ze stali kwasoodpornej, a wewnątrz nich znajdują się zbiorniki przechowawcze z separatorami dla odpowiedniego rozmieszczenia elementów wypalonego paliwa jądrowego.

Mokry przechowalnik wypalonego paliwa

Przechowalnik 19A (o podobnej konstrukcji) służy do przechowywania paliwa typu WWR-SM i WWR-M2 pochodzącego z eksploatacji reaktora EWA w latach 1967-95. Wypalone paliwo z reaktora MARIA przechowywane jest w basenie technologicznym tego reaktora. Paliwo to, w przeciwieństwie do paliwa stosowanego w reaktorze EWA, ma wyższy stopień wzbogacenia (36 i 80%).
Przygotowanie wypalonego paliwa jądrowego do dalszego przechowywania - w przechowalniku suchym (ewentualnie w korpusie reaktora EWA) lub do jego wywiezienia do Federacji Rosyjskiej (prowadzone są działania zmierzające do takiego rozwiązania) - obejmuje zamknięcie go w szczelnych kapsułach wypełnionych gazem obojętnym (helem).

Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych

Według klasyfikacji MAEA, jest to składowisko powierzchniowe przeznaczone do ostatecznego składowania krótkożyciowych, nisko- i średnioaktywnych odpadów (o okresie połowicznego rozpadu zawartych w nich izotopów <=30 lat) i zamkniętych źródeł promieniotwórczych. Służy ono również do okresowego przechowywania odpadów długożyciowych, głównie alfa-promieniotwórczych, oczekujących na umieszczenie ich w głębokim składowisku geologicznym. Składowisko w Różanie istnieje od 1961 r. i jest jedynym tego typu obiektem w naszym kraju.

Roczne ilości odpadów promieniotwórczych przekazywanych do Składowiska można ocenić na ok. 1200 źródeł zamkniętych (nie licząc ok. 25000 izotopowych czujek dymu) oraz ok. 50 m3przetworzonych innych odpadów stałych, o łącznej aktywności ok. 1250 GBq (ponadto ok. 100 m3odpadów ciekłych przechowywanych jest na terenie ZUOP w Świerku). Szczegółowe informacje dotyczące warunków jakie powinny spełniać składowiska określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1925).

Odbiorem, transportem, przetwarzaniem i składowaniem odpadów powstających u wszystkich użytkowników materiałów promieniotwórczych w kraju, zajmuje się Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych (ZUOP). 

ZUOP świadczy swoje usługi odpłatnie, przy czym wpływy z tego tytułu pokrywają jedynie część kosztów ponoszonych przez zakład. Brakujące środki finansowe ZUOP otrzymuje w formie dotacji z Ministerstwa Gospodarki.

Obiekty jądrowe w pobliżu granic Polski

Polska nie posiada żadnej elektrowni jądrowej, ale w odległości do ok. 310 km od granic jest 9 czynnych elektrowni jądrowych (23 bloki - reaktorów energetycznych) o łącznej elektrycznej mocy zainstalowanej brutto ok. 15,5s GWe. 

Wymienione elektrownie jądrowe obejmują:

  • 14 reaktorów WWER-440 (każdy o mocy 440 MWe):
    • 2 bloki elektrowni Równe (Ukraina),
    • 4 bloki elektrowni Paks (Węgry),
    • 2 bloki elektrowni Mochovce (Słowacja),
    • 2 bloki elektrowni Bohunice (Słowacja),
    • 4 bloki elektrowni Dukovany (Czechy),
  • 6 reaktorów WWER-1000 (każdy o mocy 1000 MWe):
    • 2 bloki elektrowni Równe (Ukraina),
    • 2 bloki elektrowni Chmielnicki (Ukraina),
    • 2 bloki elektrowni Temelin (Czechy),
  • 3 reaktory BWR:
    • 3 bloki elektrowni Oskarshamn (Szwecja) - o mocach 487, 623 i 1197 MWe,

Obiekty jądrowe w pobliżu granic Polski

Stan na 31.12.2011

Pdf
Drukuj
Powrót
Kontakt
buttonRAPORT.png ca0acd8475b0d88ca265eec9035d9e0c
buttonBJiOR.png 61f92ec05e984eeaeb9ff74a40924876
buttonEPUAP.png 61bbe5c612d26c1f7f513a29608ffe7f
buttonNEWSLETTER.png a7bfd84f8fa4e2c1f6f09c3235d29b50
buttonBIP2.png a545a806b3f71ad30a485088e9315288
buttonTwitter.png e6b767c9fa95c4f434045af64295136d